Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κλειστών Φυλής

Η πράγματι «Κλειστή» τοποθεσία του μοναστηριού περιβάλλεται, βόρεια από τα κάθετα βράχια του «Άρματος» ή Καλιακούδας, ανατολικά από τις κορυφές «Ταμίλθι» και «Αλογόπετρα» και δυτικά από την κορυφογραμμή «Θοδώρα» και «Καλλίνικο». Μεσημβρινά το βλέμμα ξανοίγει μέχρι τις παρυφές του χωριού Χασιά και των γύρω δασωμένων κορυφών.

Από αρχαιολογική άποψη ο ευρύτερος χώρος παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Κατ’ αρχάς η μεγάλης στρατηγικής σημασίας διάβαση προς τα βοιωτικά πεδία, η «Κλεισώρεια» των Βυζαντινών ή «δερβένι της Χασιάς», όπως κατά την Τουρκοκρατία ονομαζόταν, περνούσε λίγο κάτω από το μοναστήρι, όπου ο σημερινός δρόμος προς Δερβενοχώρια συμπίπτει σχεδόν με τον παλιό που ήταν ο συντομότερος και πολυσύχναστος. Τον δρόμο αυτόν κατά την αρχαιότητα έλεγχαν δύο φρούρια, της Φυλής και της Πανάκτου μακρύτερα στο οροπέδιο των Δερβενοχωρίων.

Υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως. Άγνωστο πότε ιδρύθηκε, φαίνεται όμως ότι ήταν αρχαιότατη μονή, καθώς αυτό μας το πιστοποιούν διάφορες επιγραφές: στον νάρθηκα υπάρχει το 1204, το 1677 σε μια βρύση και το 1742 σε ένα από τα παράθυρα του Ιερού.

Ο ναός τιμάται κατά την Κοίμηση της Θεοτόκου και εορτάζει στις 15 Αυγούστου. Υπάρχουν αρκετά κειμήλια και λειψανοθήκες με λείψανα μεγάλων αγίων της εκκλησίας μας. Η Μονή Κλειστών υπήρξε άλλοτε ανδρώα και άλλοτε γυναικεία μονή, σήμερα είναι γυναικείο μοναστήρι.

Από αρχαιολογική άποψη ο ευρύτερος χώρος παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Κατ’ αρχάς η μεγάλης στρατηγικής σημασίας διάβαση προς τα βοιωτικά πεδία, η «Κλεισώρεια» των Βυζαντινών ή «δερβένι της Χασιάς», όπως κατά την Τουρκοκρατία ονομαζόταν, περνούσε λίγο κάτω από το μοναστήρι, όπου ο σημερινός δρόμος προς Δερβενοχώρια συμπίπτει σχεδόν με τον παλιό που ήταν ο συντομότερος και πολυσύχναστος. Τον δρόμο αυτόν κατά την αρχαιότητα έλεγχαν δύο φρούρια, της Φυλής και της Πανάκτου μακρύτερα στο οροπέδιο των Δερβενοχωρίων. Υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Αττικής. Άγνωστο πότε ιδρύθηκε, φαίνεται όμως ότι ήταν αρχαιότατη μονή, καθώς αυτό μας το πιστοποιούν διάφορες επιγραφές: στον νάρθηκα υπάρχει το 1204, το 1677 σε μια βρύση και το 1742 σε ένα από τα παράθυρα του Ιερού.