Μνημείο Λυσικράτους

Το μνημείο χτίστηκε από τον Αθηναίο πολίτη Λυσικράτη το 335-334 π.Χ., στην Οδό Τριπόδων, στην Πλάκα. Σύμφωνα με την επιγραφή που είναι χαραγμένη στο επιστύλιο του μνημείου, το έκτισε σε ανάμνηση του πρώτου βραβείου που έλαβε το έργο που είχε χορηγήσει ο ίδιος στον διαγωνισμό διθυράμβων εκείνου του έτους.

Πρόκειται για ένα κτίσμα κυκλικό, τοποθετημένο πάνω σε τετράγωνο πωρολιθικό βάθρο. Έχει έξι κίονες κορινθιακού ρυθμού, από λευκό μάρμαρο Πεντέλης. Η ζωφόρος του φέρει σκηνές από τη ζωή του Διονύσου, του θεού του κρασιού και πάνω της στηρίζεται μία μονολιθική στέγη όπου τότε τοποθετούσαν τον χορηγικό τρίποδα.

Το αρχαίο μνημείο –οι νεότεροι Αθηναίοι το έλεγαν και Φανάρι του Διογένη– το είχαν ενσωματώσει κατά τον 17ο αιώνα Καπουτσίνοι μοναχοί στο καθολικό μοναστήρι τους και το χρησιμοποιούσαν ως αναγνωστήριο. Είναι ίσως το καλύτερα διατηρημένο δείγμα αρχαίου χορηγικού μνημείου. Δεσπόζει ακόμα και σήμερα στο κέντρο της μικρής Πλατείας Λυσικράτους στη γραφική συνοικία της Πλάκας.