Όρος Πεντέλη

Σημαντικά είδη της Πεντέλης είναι: η Asperula pulvinaris, ο Sideritis raeseri subsp attica, οι σιληνές Silene oligantha subsp parnesia και Silene pentelica, η Onobrychis alba subsp pentelica, η κενταύρια Centaurea attica subsp pentelica, το Erysimum boryanum, η Fritillaria obliqua subsp obliqua, το Erysimum atticum, η καμπανούλα Campanula celsii subsp celsii, το αγριογαρίφαλο Dianthus serratifolius subsp serratifolius, η Cephalaria flava subsp setulifera, το αγριόσκορδο Allium hymettium, η Aristolochia microstoma, το Onosma kaheirei, το Filago aegaea subsp aristata, το κολχικό Colchicum atticum και η Consolida tenuissima. Άλλα ενδιαφέροντα είδη της περιοχής είναι η Anthemis cretica subsp tenuiloba, η Viola alba subsp dehnhardtii, το Aethionema saxatile subsp graecum, η Minuartia attica subsp attica, η Draba lasiocarpa, οι κρόκοι Crocus nivalis, Crocus cartwrightianus και Crocus laevigatus, το Cerastium candidissimum, η Iberis carnosa subsp carnosa, η ίριδα της Αττικής Iris attica, η Clematis cirrhosa, το Alyssum simulans, το Onopordum caulescens, η Aubrieta deltoidea, το Onosma frutescens, το Helianthemum hymettium, ο Tragopogon porrifolius subsp eriospermus, η Brassica cretica subsp aegaea, η Globularia alypum, η Fritillaria graeca, ο Ebenus sibthorpii και το Ornithogalum atticum. Στην Πεντέλη συναντάει κανείς και πολλά είδη ορχιδεών.

Η ορνιθοπανίδα της περιοχής είναι περιορισμένη, με περίπου 80 είδη να έχουν παρατηρηθεί, καθώς οι συνεχείς πυρκαγιές έχουν διώξει πολλά πουλιά που άλλοτε ήταν κοινά στην περιοχή. Εντούτοις στην Πεντέλη ζούνε ακόμα αρπακτικά, όπως φιδαετοί, γερακίνες, πετρίτες, ξεφτέρια και βραχοκιρκίνεζα, ενώ κατά τη μετανάστευση εδώ καταφθάνουν στεπόκιρκοι, λιβαδόκιρκοι και μαυροπετρίτες. Από τα νυχτόβια αρπακτικά εδώ ηχούνε μπούφοι, τυτούδες, χουχουριστές, κουκουβάγιες και γκιώνηδες. Οι νησιώτικες πέρδικες είναι κοινές και η ορνιθοπανίδα συμπληρώνεται με είδη όπως τρυγόνια, γιδοβύζια, τσαλαπετεινοί, κοκκινολαίμηδες, τρυποφράχτες, θαμνοψάλτες, δεντροσταρήθρες, κορυδαλλοί, τσίχλες, μαυρολαίμηδες, καρβουνιάρηδες, ασπροκωλίνες, γαλαζοκότσυφες, κοκκινοτσιροβάκοι, μαυροσκούφηδες, μαυροτσιροβάκοι, αετομάχοι, κοκκινοκεφαλάδες, βραχοτσοπανάκοι, συκοφάγοι, ψαρόνια, κίσσες, καρδερίνες, φανέτα, σκαρθάκια, κοκκοθραύστες, σιρλοτσίχλονα, φρυγανοτσίχλονα και τσιφτάδες. Από τα αμφίβια ακόμα συναντάει κανείς φρύνους, βαλκανοβάτραχους και γραικοβάτραχους στα ρέματα του βουνού, ενώ πιο κοινοί είναι οι πρασινόφρυνοι. Από την ερπετοπανίδα ξεχωρίζει η παρουσια του λιακονιού, αλλά και ειδών, όπως η κρασπεδοχελώνα, η μεσογειακή χελώνα, το κονάκι, ο τυφλίτης, το σαμιαμίδι, η τρανόσαυρα, το σιλιβούτι, η τοιχογουστέρα, ο αβλέφαρος, ο έφιος, ο λαφιάτης, η δεντρογαλιά, ο σαπίτης, το νερόφιδο, η σαΐτα, το αγιόφιδο, το σπιτόφιδο και η οχιά. Από τα θηλαστικά στην Πεντέλη ζούνε ακόμα αλεπούδες και μάλιστα κάποιες από αυτές επισκέπτονται συχνά, μέσω των ρεμάτων, τις γύρω αστικές περιοχές. Άλλα είδη είναι τα πετροκούναβα, οι νυφίτσες, οι λαγοί και οι σκαντζόχοιροι, ενώ στα σπήλαια ζούνε και πολλές νυχτερίδες. Είναι αξιοσημείωτες οι αναφορές των παλαιών κατοίκων της Πεντέλης που λένε ότι λίγες δεκαετίες πριν στην περιοχή ζούσαν τσακάλια. Τέλος, είναι σημαντικό ότι στη σπηλιά του Νταβέλη ζει ένα ενδημικό δολιχόποδο, το είδος Dolichopoda petrochilosi.

Στους πρόποδες του Πεντελικού Όρους βρίσκονται οι ομώνυμοι Δήμοι Πεντέλης και Νέας Πεντέλης, καθώς και προάστια της Αθήνας όπως η Κηφισιά, ο Διόνυσος, το Χαλάνδρι, τα Βριλήσσια, τα Μελίσσια, η Εκάλη και η Δροσιά. Σε μια υποβλητική περιοχή του βουνού βρίσκεται η Ιερά Μονή Πεντέλης, που ιδρύθηκε το 1578. Την εποχή της Τουρκοκρατίας αποτέλεσε πνευματικό κέντρο του ελληνισμού, ενώ φιλοξενεί σχολή και βιβλιοθήκη.

Σημαντική η επιστημονική παρουσία αλλά και τα εκπαιδευτικά προγράμματα του Αστεροσκοπείου Πεντέλης στην Παλαιά Πεντέλη. Το 1937 εγκαταστάθηκε στην Πεντέλη αστρονομικός σταθμός και κατασκευάστηκε το 1958 το Αστεροσκοπείο Πεντέλης. Σημαντικό μνημείο της νεότερης ιστορίας του αποτελεί επίσης το Καστέλλο της Ροδοδάφνης, ανάκτορο της Δούκισσας της Πλακεντίας.