Ιερός Ναός Εσταυρωμένου-Κύθηρα

Ο Ναός του Εσταυρωμένου χτίστηκε περί το 1660 από τον επίσκοπο Κυθήρων Φιλόθεο Δαρμάρο. Από γραπτή μαρτυρία του 1560 φαίνεται ότι προϋπήρχε ναός του Εσταυρωμένου. Στην είσοδο του Ναού υπάρχει εντοιχισμένη κτητορική περιγραφή με το οικόσημο της οικογενείας Δαρμάρου. Ο ίδιος επίσκοπος Φιλόθεος έχτισε και την Παναγία τη Μυρτιδιώτισσα στη Μονεμβασία. Εντός του Ναού και στο προαύλιο θάβονταν τα μέλη της οικογενείας Δαρμάρου, οι οποίοι είχαν το jus patronato του Ναού, καθώς και οι λοιποί ενορίτες, μεταξύ των οποίων και πολλοί πρόσφυγες από την Κρήτη και τον Μοριά.

Ο Ναός είναι αφιερωμένος στη Σταύρωση και η ημέρα του Ναού είναι η Μ. Παρασκευή με το απολυτίκιο «Ἐξηγόρασας ημάς εκ της κατάρας του νόμου…». Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ο Ναός φιλοξενεί, σύμφωνα με ένα παλαιότατο έθιμο, την εικόνα της Μυρτιδιωτίσσης, η οποία είναι το κειμήλιο των Κυθηρίων. Η εικόνα παραμένει στον Ναό μέχρι τη Δευτέρα της Διακαινησίμου και τοποθετείται στο περίτεχνο προσκυνητάρι της, έργο Ζακυνθινού καλλιτέχνη κατά το 1806.