Καθεδρικός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου-Εκκλησιαστικό Μουσείο

Ο Καθεδρικός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου βρίσκεται στο κέντρο του λιμανιού και αποτελεί τη Μητρόπολη της Ύδρας. Τα εγκαίνια του Ναού ετελέσθησαν πριν από το 17ο αι. στο όνομα του Αγίου Χαραλάμπους και η μετατροπή του έγινε στις αρχές του 17ου αι. Ο Ναός αποτελεί σήμερα ένα Μουσείο Τέχνης, δεν παύει όμως να είναι η βασικότερη ενορία της Ύδρας. Το Καθολικό είναι τρίκλιτη θολωτή Βασιλική μετά τρούλου και τα κλίτη του χωρίζονται με κιονοστοιχίες. Το μεσαίο είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, το δεξί στον Αγ. Χαράλαμπο και το αριστερό στον Αγ. Νικόλαο. Το σημαντικότατο Τέμπλο του Ναού κατασκευάσθηκε επί ηγουμενίας Ιεροθέου του 2ου από τον αρχιτέκτονα Γαβριήλ.

Είναι κατασκευασμένο όλο από ατόφιο λευκό μάρμαρο με πλούσια και έντονη ανάγλυφη διακόσμηση (γλυπτά σταυροί, έξεργα, θωράκια, ιωνικοί κιονίσκοι κ.ά.). Στο τέμπλο βρίσκονται και οι αξιόλογες εικόνες του Ναού με πλούσια διακοσμημένα επικαλύμματα που υπήρξαν δώρα εις τον Ναό από πλούσιους Υδραίους και Ναυμάχους. Η εφέστιος εικόνα της Φανερωμένης βρίσκεται στο παλαιό προσκυνητάρι του Τέμπλου, εικόνες του τέμπλου και φορητές όπως η Παναγία η Βρεφοκρατούσα (η Παναγία του Μαλίκη), Αγ. Κων/νου του Υδραίου, Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, Αγ. Σπυρίδωνος κ.ά. Τα πάμπολλα κειμήλια του Ναού εκτίθενται στο Εκκλησιαστικό Μουσείο που λειτουργεί εντός του χώρου της Μονής. Υπάρχουν τέσσερις πολυέλαιοι, ο κεντρικός έργο του Κουσουρέλη. Την ίδια σχεδιαστική τεχνοτροπία ακολουθούν και οι δύο μικρότεροι στο κεντρικό κλίτος. Ο πιο πολύτιμος είναι ο εξάφωτος που βρίσκεται κοντά στην ωραία πύλη και έφτασε στην Ύδρα από τη Γαλλία ή την Ισπανία. Εξωτερικά της μονής κυριαρχούν τα δύο μαρμάρινα καμπαναριά και η αυλή της, μια υπαίθρια γλυπτοθήκη, φιλοξενεί τις προτομές του Ανδρέα Μιαούλη, του Λάζαρου Κουντουριώτη, του Γεωργίου Α’ και του Αντωνίου Λιγνού (δημάρχου του νησιού για σειρά ετών), όλα φιλοτεχνημένα από τον γλύπτη Δημήτρη Φιλιππότη.