Μέγαρο Δουκίσσης Πλακεντίας

Η Δούκισσα της Πλακεντίας ήταν εξέχον μέλος της αθηναϊκής κοινωνίας του 19ου αιώνα. Γεννήθηκε στη Φιλαδέλφεια της Αμερικής το 1785. Η τεράστια οικονομική της επιφάνεια της επέτρεψε να αγοράσει πολλά καλλιεργήσιμα κτήματα και οικόπεδα στην Αθήνα και στις γύρω περιοχές.

Ανήγειρε μεγαλοπρεπή κτίρια. Συνολικά έκτισε έξι οικοδομήματα, δύο από τα οποία ήταν μέγαρα. Ένα εξ αυτών είναι το «Καστέλο της Ροδοδάφνης» στην Πεντέλη, το περίφημο γοτθικό ανάκτορο. Οι εργασίες στο Καστέλο ξεκίνησαν το 1840 και το οικοδομικό υλικό ήταν το άριστο πεντελικό μάρμαρο. Το κεντρικό κτίριο είναι διώροφο με υπόγειους χώρους και πλευρικά βοηθητικά κτίρια. Σχεδιαστής θεωρείται ο Μακεδόνας αρχιτέκτων Κλεάνθης, ο οποίος βοήθησε τη Δούκισσα να συναντηθεί με τον ηγούμενο της Ιεράς Μονής της Πεντέλης και να αγοράσει ένα ορεινό κομμάτι.

Μέσα στο κτήμα ήταν και η πηγή της Ροδοδάφνης, την οποία υποχρεωνόταν η Δούκισσα να επισκευάσει για να μπορούν να πίνουν νερό οι διαβάτες και τα ζώα. Επικρατούσε η παράδοση, την οποία κατέγραψε ο Γάλλος συγγραφέας Edmond About, που συναναστράφηκε με τη Δούκισσα, ότι τα κτίσματα τ’ άφηνε μισοτελειωμένα σύμφωνα με έναν δεισιδαίμονα φόβο ότι θα πεθάνει όταν τελειώσει κάποιο από αυτά. Έτσι, μετά τον θάνατό της το 1854, το κτίριο παρέμεινε ακατοίκητο και ερειπωμένο πάνω από έναν αιώνα, ώσπου το 1959 άρχισε η αναστήλωση με χρήματα του Ελληνικού Δημοσίου. Όταν το 1961 ολοκληρώθηκε, δόθηκε στον διάδοχο και βασιλιά Κωνσταντίνο Β’ ως εξοχική κατοικία, μέχρι το 1964.

Σήμερα ανήκει στον Δήμο Πεντέλης και φιλοξενεί το δημοτικό πολιτιστικό κέντρο. Είναι ένας εμβληματικός χώρος για τον Δήμο Πεντέλης, ο οποίος φιλοξενεί βιβλιοθήκη με σπάνια βιβλία δωρεάς των δημοτών, καθώς και εκδηλώσεις έως και 1.000 ατόμων.

Η Δούκισσα της Πλακεντίας ήταν εξέχον μέλος της αθηναϊκής κοινωνίας του 19ου αιώνα. Γεννήθηκε στη Φιλαδέλφεια της Αμερικής το 1785. Η τεράστια οικονομική της επιφάνεια της επέτρεψε να αγοράσει πολλά καλλιεργήσιμα κτήματα και οικόπεδα στην Αθήνα και στις γύρω περιοχές. Ανήγειρε μεγαλοπρεπή κτίρια. Συνολικά έκτισε έξι οικοδομήματα, δύο από τα οποία ήταν μέγαρα. Ένα εξ αυτών είναι το «Καστέλο της Ροδοδάφνης» στην Πεντέλη, το περίφημο γοτθικό ανάκτορο. Οι εργασίες στο Καστέλο ξεκίνησαν το 1840 και το οικοδομικό υλικό ήταν το άριστο πεντελικό μάρμαρο. Το κεντρικό κτίριο είναι διώροφο με υπόγειους χώρους και πλευρικά βοηθητικά κτίρια. Σχεδιαστής θεωρείται ο Μακεδόνας αρχιτέκτων Κλεάνθης, ο οποίος βοήθησε τη Δούκισσα να συναντηθεί με τον ηγούμενο της Ιεράς Μονής της Πεντέλης και να αγοράσει ένα ορεινό κομμάτι. Μέσα στο κτήμα ήταν και η πηγή της Ροδοδάφνης, την οποία υποχρεωνόταν η Δούκισσα να επισκευάσει για να μπορούν να πίνουν νερό οι διαβάτες και τα ζώα. Επικρατούσε η παράδοση, την οποία κατέγραψε ο Γάλλος συγγραφέας Edmond About, που συναναστράφηκε με τη Δούκισσα, ότι τα κτίσματα τ’ άφηνε μισοτελειωμένα σύμφωνα με έναν δεισιδαίμονα φόβο ότι θα πεθάνει όταν τελειώσει κάποιο από αυτά. Έτσι, μετά τον θάνατό της το 1854, το κτίριο παρέμεινε ακατοίκητο και ερειπωμένο πάνω από έναν αιώνα, ώσπου το 1959 άρχισε η αναστήλωση με χρήματα του Ελληνικού Δημοσίου. Όταν το 1961 ολοκληρώθηκε, δόθηκε στον διάδοχο και βασιλιά Κωνσταντίνο Β’ ως εξοχική κατοικία, μέχρι το 1964. Σήμερα ανήκει στον Δήμο Πεντέλης και φιλοξενεί το δημοτικό πολιτιστικό κέντρο. Είναι ένας εμβληματικός χώρος για τον Δήμο Πεντέλης, ο οποίος φιλοξενεί βιβλιοθήκη με σπάνια βιβλία δωρεάς των δημοτών, καθώς και εκδηλώσεις έως και 1.000 ατόμων.